Βυζαντινή Ναοδομία - Σχολή Κωνσταντινουπόλεως

Παρουσίαση και σχολιασμός των αντιπροσωπευτικότερων ναών της "Σχολής Κωνσταντινουπόλεως" (περιοχή Κωνσταντινουπόλεως και βόρειας Ελλάδας) κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο (843-1204). Παρουσιάζονται και οι νέοι τύποι ναών όπως ο σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο και ο οκταγωνικός.

Σχολή της Κωνσταντινουπόλεως (περιοχή Κωνσταντινουπόλεως και βορείου Ελλάδος)
1. Ο τύπος του «Εγγεγραμμένου σταυροειδούς με τρούλο»



Καθολικό της Mονής του Χριστού Παντεπόπτη, 1100 μ.Χ. Κωνσταντινούπολη


Καθολικό της Μονής Μυρελαίου, Κωνσταντινούπολη.
Κτίστηκε γύρω στο 922 επάνω σε υποδομή που αργότερα μετατράπηκε σε υπόγειο σταυροειδή κοιμητηριακό ναό


Ναός του Αγίου Θεοδώρου (;), Κωνσταντινούπολη.
Κτίστηκε γύρω στο 1100. Κατά το 1300 προστέθηκε εξωνάρθηκας που στεγάζεται με τρεις τρούλους.

2. Μονόχωροι τρουλαίοι με περιμετρικό διάδρομο


Καθολικό της μονής της Χώρας, αφιερωμένο στο Χριστό, Κωνσταντινούπολη
Κτίστηκε επάνω σε παλαιότερο πυρήνα από το σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό, γύρω στο 1120. Στις αρχές του 14ου αι., μεταξύ των ετών 1316-1321 ανακαινίστηκε από το μεγάλο λογοθέτη Θεόδωρο Μετοχίτη, ο οποίος πρόσθεσε στα νότια και ένα ταφικό παρεκκλήσι.


Καθολικό της μονής της Παναγίας Παμμακαρίστου, Κωνσταντινούπολη.
Κτίστηκε στις αρχές του 12ου αι. Την παλαιολόγεια περίοδο, μεταξύ των ετών 1314-1315, προστέθηκε στα νότια ένα ταφικό παρεκκλήσι στο σύνθετο σταυροειδή εγγεγραμένο τύπο, από τη Μαρία (μοναχή Μάρθα), χήρα του τότε κτήτορα, πρωτοστράτορα Μιχαήλ Γλαβά Ταρχανειώτη.
3. Αγιορείτικος τύπος ναού
Αποτελεί παραλλαγή του σύνθετου σταυροειδoύς εγγεγραμμένου με τρούλο τύπου, στον οποίο η βόρεια και νότια κεραία απολήγουν σε κόγχη. Ο τύπος ονομάζεται έτσι επειδή δημιουργήθηκε και συναντάται στο Άγιο Όρος.


Το Καθολικό της μονής Μεγίστης Λαύρας, Άγιο Όρος, αφιερωμένο στην Παναγία, 965-1002
Υπουργείο Πολιτισμού: Μονή Μεγίστης Λαύρας


Φωτογραφία του Καθολικού της μονής Μεγίστης Λαύρας σε ομίχλη

Μονή Μεγίστης Λαύρας, Άγιο Όρος
Στην ιστοσελίδα του τμήματος της Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών θα βρείτε εισαγωγικές σημείωσεις για την βυζαντινή αρχιτεκτονική και ζωγραφική.
 

 

Επιμέλεια συλλογής εικόνων και κειμένων: Κοκκινάκης Νικόλαος, Θεολόγος - Φιλόλογος